Wrocław został wyróżniony nagrodą Zielony Orzeł Rzeczpospolitej w kategorii miast na prawach powiatu. To cenione odznaczenie przyznawane jest jednostkom samorządu terytorialnego za wyjątkowe osiągnięcia w obszarze zrównoważonego rozwoju oraz dbałości o klimat. Kapituła konkursu szczególnie podkreśliła oryginalne połączenie aspektów ekologicznych z elementami wsparcia społecznego, w tym flagowy projekt Miejskiej Farmy oraz rozbudowaną kampanię pod nazwą „Wrocław nie marnuje”.
W tym artykule przeczytasz:
- Co to jest Zielony Orzeł Rzeczpospolitej.
- Dlaczego Wrocław zdobył nagrodę Zielonego Orła Rzeczpospolitej.
- Czym jest Miejska Farma we Wrocławiu.
Wrocław uhonorowany Zielonym Orłem Rzeczpospolitej
Miasto Wrocław otrzymało nagrodę Zielony Orzeł Rzeczpospolitej za najbardziej wyróżniający się projekt edukacyjno-środowiskowy w swojej kategorii. Wyróżnienie to przyznawane jest samorządom, które realizują długoterminowe przedsięwzięcia na rzecz ochrony klimatu, rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym oraz podnoszenia jakości życia mieszkańców. Kapituła konkursu zwróciła uwagę nie tylko na różnorodność podejmowanych inicjatyw, lecz również na ich konkretne rezultaty, obejmujące edukację dzieci, angażowanie młodzieży oraz kompleksowe programy promujące filozofię less waste. 3 “Laureaci nagrody Zielony Orzeł Rzeczpospolitej” “LARGE”
– Pokazaliśmy, że sukces zmian ekologicznych polega na spójnej edukacji oraz konsekwentnej współpracy obejmującej mieszkańców, sektor handlowy oraz instytucje lokalne. Pragniemy udowodnić, że każdy mieszkaniec Wrocławia może rzeczywiście przyczynić się do zmniejszenia marnotrawstwa i przekształcenia miasta, a my dostarczamy do tego niezbędne narzędzia oraz wiedzę – stwierdza Katarzyna Szymczak-Pomianowska, dyrektor Departamentu Zrównoważonego Rozwoju w Urzędzie Miejskim Wrocławia.
Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, Wrocław doceniono za zintegrowaną strategię transformacji ekologicznej, w której elementy edukacji, partnerstwa z mieszkańcami, instytucjami, handlem oraz gastronomią tworzą spójny system działań.
Miejska Farma jako przykład innowacji ekologicznej i społecznej
Wyjątkowe uznanie kapituły zdobył projekt Miejskiej Farmy we Wrocławiu, który stanowi pionierską inicjatywę na skalę ogólnopolską i wyróżnia się unikalnością w kontekście europejskim. Na obszarze 3,5 hektara zlokalizowanym w dzielnicy Swojczyce, miasto we współpracy z Uniwersytetem Przyrodniczym prowadzi uprawę warzyw w sposób naturalny, bez użycia środków chemicznych. W bieżącym sezonie zebrano ponad 70 ton plonów, w tym jedenaście odmian warzyw, takich jak marchew czy dynia. 0 “Miejska Farma we Wrocławiu – uprawy naturalne” “LARGE”
Produkty te dostarczane są bezpośrednio do 37 placówek miejskich, w tym do 16 żłobków, 10 przedszkoli oraz 11 domów pomocy społecznej. W ten sposób wysokiej jakości świeże warzywa wzbogacają dietę ponad 4200 osób. System dostaw zapewnia krótki czas transportu, dzięki czemu warzywa często trafiają do odbiorców w ciągu jednego lub dwóch dni od zbioru. Inicjatywa posiada również ważny aspekt społeczny. Osoby długotrwale bezrobotne lub w trudnej sytuacji życiowej, uczestnicząc w programie Wrocławskiego Centrum Integracji, nabywają na farmie praktyczne umiejętności związane z ogrodnictwem, co poprawia ich perspektywy na rynku pracy. Transport warzyw odbywa się za pomocą pojazdów elektrycznych, co przyczynia się do redukcji emisji dwutlenku węgla.
W zakresie zapobiegania marnotrawstwu nadwyżki plonów przekazywane są Fundacji Mniej Więcej, która przetwarza je na ciepłe posiłki przeznaczone dla osób potrzebujących oraz samotnych seniorów. W bieżącym roku przygotowano w ten sposób ponad 12 tysięcy takich porcji. 1 “Projekt Miejskiej Farmy – pierwszy w Polsce” “SMALL”.
Kampania Wrocław nie marnuje wpływa na codzienne zachowania mieszkańców
Od roku 2019 Wrocław realizuje ciągłą kampanię pod hasłem Wrocław nie marnuje, której głównym założeniem jest zmniejszenie marnotrawstwa żywności, przedmiotów oraz surowców. W ramach tej inicjatywy organizowane są warsztaty, pikniki o tematyce ekologicznej, wymiany plonów, akcje bookcrossingowe oraz gry miejskie poświęcone ochronie środowiska. Działania te stanowią praktyczną formę edukacji w duchu less waste, angażującą zarówno mieszkańców, jak i podmioty z sektora biznesowego. 4 “Logo kampanii Wrocław nie marnuje” “SMALL”
Szczególny nacisk położono na współpracę z branżą handlową i gastronomiczną, w tym na projekt Wrocławskie Targowiska nie Marnują. Inicjatywa ta wspiera sprzedawców w przekazywaniu niesprzedanej, ale nadal zdatnej do spożycia żywności do organizacji pomocowych, zapobiegając jej wyrzucaniu. Analogiczne działania prowadzone są na terenach rodzinnych ogrodów działkowych, gdzie mieszkańcy mogą dzielić się plonami, sadzonkami oraz zasobami, tworząc zrównoważone społeczności lokalne i ograniczając straty żywności. Dodatkowo kampania obejmuje pikniki ekologiczne oraz gry miejskie, które integrują edukację z elementami rekreacji i rozrywki. Podczas tych wydarzeń oraz na stoiskach edukacyjnych w trakcie imprez plenerowych mieszkańcy zdobywają wiedzę na temat segregacji odpadów, oszczędzania energii oraz zasad odpowiedzialnej konsumpcji w przyjaznej atmosferze.
Jednym z najbardziej użytecznych rezultatów kampanii jest interaktywna mapa Wrocław nie marnuje, dostępna na stronie internetowej wroclaw.pl. Narzędzie to ułatwia mieszkańcom podejmowanie codziennych decyzji ekologicznych, umożliwiając szybkie zlokalizowanie miejsc, w których można oddać zbędne przedmioty, podzielić się żywnością, książkami lub ubraniami, a także skorzystać z usług naprawczych zamiast wyrzucania. Użytkownik wybiera kategorię lub osiedle, a następnie opcję nawigacji, co pozwala wygodnie dotrzeć do wybranego punktu. Każda lokalizacja opatrzona jest krótkim opisem oraz informacjami o zasadach funkcjonowania. Mapa stanowi integralną część kampanii Wrocław nie marnuje.
Programy edukacyjne z zakresu ekologii dla różnych grup wiekowych
Wrocław systematycznie rozszerza działania związane z filozofią less waste poza instytucje edukacyjne i administracyjne. Edukacja ekologiczna prowadzona jest w parkach, na targowiskach, w centrach nauki oraz na osiedlach. Wrocławska Akademia Małego Ekologa adresowana jest do dzieci z klas 1–3 szkół podstawowych. W ramach programu ponad 700 uczniów z 17 szkół odwiedza miejsca takie jak Zoo Wrocław, Hydropolis, Ogród Botaniczny czy tereny Lasów Państwowych. Zajęcia łączą eksperymenty naukowe z grami terenowymi, skupiając się na recyklingu, ochronie zasobów wodnych oraz bioróżnorodności, a uczestnicy zbierają pieczątki na specjalnych mapach, co czyni naukę formą przygody.
Dla uczniów szkół ponadpodstawowych stworzono Wrocławską Akademię Klimatu, czyli serię spotkań łączących warsztaty na temat ochrony środowiska z projekcjami filmów ekologicznych w Kinie Nowe Horyzonty. W warsztatach poświęconych odnawialnym źródłom energii wzięło udział ponad 600 przedszkolaków, które poprzez zabawę i doświadczenia poznawały funkcjonowanie elektrowni wiatrowych, wodnych czy paneli fotowoltaicznych, a także podstawy oszczędzania wody, energii oraz segregacji odpadów. Starsi uczniowie w ramach projektu Energia przyszłości pogłębiają tę wiedzę podczas interaktywnych zajęć, demonstrujących praktyczne aspekty produkcji energii odnawialnej oraz znaczenie codziennych nawyków dla środowiska.
Jednocześnie w projekcie foodCIRCUS dzieci dowiadują się, że ochrona środowiska zaczyna się od wyborów żywieniowych. Warsztaty pod tytułem Sprawczy uczeń – Zielona Przyszłość na Talerzu wyjaśniają najmłodszym pochodzenie żywności, sposoby zapobiegania jej marnotrawstwu oraz wpływ świadomych decyzji dietetycznych na planetę. Degustacje, dyskusje i wspólne aktywności pomagają zrozumieć, że nawet proste wybory posiadają realny wpływ na kształtowanie przyszłości.
– Kiedy dyskutujemy o przyszłości miasta, należy rozpoczynać od najmłodszych pokoleń. To oni staną się wrocławianami, którzy za kilkanaście lat będą podejmować decyzje oddziałujące na nasze środowisko. Dlatego demonstrujemy im, że ekologia nie jest pojęciem abstrakcyjnym, lecz codziennymi wyborami, które każdy może wdrożyć już teraz. Obserwując zaangażowanie dzieci, jestem przekonana, że inwestujemy w najbardziej perspektywiczny kapitał – zaznacza Małgorzata Brykarz, dyrektor Wydziału Klimatu i Energii w Urzędzie Miejskim Wrocławia.
Łącznie te inicjatywy objęły już ponad 1500 dzieci z wrocławskich przedszkoli i szkół.
Międzypokoleniowe warsztaty świąteczne w stylu less waste
Przed okresem świątecznym Wrocław zachęca mieszkańców do uwzględnienia aspektów ekologicznych nawet podczas przygotowań do świąt. W tym celu realizowana jest akcja międzypokoleniowa pod nazwą Święta w stylu less waste, promująca ideę zapobiegania marnotrawstwu oraz wzmacnianie relacji pomiędzy seniorami, dziećmi i młodzieżą. Projekt demonstruje, że obchody świąt mogą być atrakcyjne i radosne bez generowania niepotrzebnych odpadów.
W poniedziałek 15 grudnia o godzinie 16:00 odbędą się warsztaty twórcze, podczas których uczestnicy wykonają świąteczne stroiki z naturalnych gałązek oraz dekoracje z materiałów pochodzących z drugiego obiegu. Z kolei w środę 17 grudnia o godzinie 14:30 rozpocznie się międzypokoleniowe gotowanie, w ramach którego seniorzy podzielą się tradycyjnymi przepisami opartymi na kiszonkach i sezonowych warzywach, a młodsi uczestnicy zaprezentują współczesne metody zapobiegania marnotrawstwu żywności. Kulminacją wydarzenia będzie Międzypokoleniowa Wieczerza less waste, czyli wspólny posiłek w sąsiedzkiej, świątecznej atmosferze.
Akcja Święta w stylu less waste odbędzie się w Centrum Aktywności Tarnogaju przy ulicy Gazowej 22.
