Pogarszający się wzrok nie musi oznaczać rezygnacji z aktywności ani codziennych obowiązków. Coraz więcej osób decyduje się na leczenie zaćmy już wtedy, gdy choroba zaczyna utrudniać normalne funkcjonowanie. W 2024 roku lekarze wykonali w Polsce ponad 300 tysięcy zabiegów związanych z zaćmą, a współczesna okulistyka zapewnia skuteczne i bezpieczne metody leczenia także pacjentom z najbardziej wymagającymi schorzeniami oczu. Właśnie takie operacje są z powodzeniem realizowane w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym przy ulicy Borowskiej we Wrocławiu.
- Jak rozpoznać zaćmę i kiedy zgłosić się do okulisty.
- Czy trzeba czekać, aż zaćma „dojrzeje”.
- Gdzie leczyć zaćmę i jak wygląda nowoczesna opieka nad pacjentem.
Jak rozpoznać zaćmę i kiedy zgłosić się do okulisty?
Zaćma należy do najczęściej występujących chorób narządu wzroku i pozostaje główną przyczyną odwracalnego pogorszenia widzenia na świecie. Choroba rozwija się stopniowo, dlatego przez długi czas może nie wywoływać wyraźnych dolegliwości. Z czasem naturalna soczewka oka traci przejrzystość, a pacjent zaczyna dostrzegać coraz większe problemy z codziennym widzeniem.
Najczęściej zaćma pojawia się wraz z wiekiem, jednak lekarze diagnozują ją również u osób po urazach oka, z cukrzycą, wysoką krótkowzrocznością, zapaleniami błony naczyniowej czy po długotrwałym stosowaniu kortykosteroidów.
Pierwsze objawy często wydają się niepozorne. Pogarsza się ostrość wzroku, obraz staje się zamglony, kolory tracą intensywność, a prowadzenie samochodu po zmroku lub czytanie przy silnym świetle sprawia coraz większą trudność. Choroba nie powoduje bólu, dlatego wielu pacjentów przez długi czas odkłada wizytę u specjalisty.
Okuliści przypominają jednak, że każde pogorszenie widzenia wymaga diagnostyki. Za podobnymi objawami mogą bowiem kryć się również inne choroby oczu, dlatego tylko kompleksowe badanie pozwala ustalić właściwą przyczynę problemów.
Czy trzeba czekać, aż zaćma „dojrzeje”?
Jeszcze kilkanaście lat temu wielu pacjentów słyszało, że z operacją warto poczekać do pełnego rozwoju choroby. Obecnie specjaliści jednoznacznie odchodzą od takiego postępowania.
Lekarze kwalifikują pacjenta do zabiegu wtedy, gdy pogorszenie widzenia zaczyna ograniczać pracę zawodową, prowadzenie samochodu, czytanie albo wykonywanie codziennych czynności. Co więcej, zbyt długie odkładanie leczenia może utrudnić samą operację.
– Nie istnieją krople ani leki, które mogłyby cofnąć zmętnienie soczewki. Jedynym skutecznym sposobem leczenia pozostaje zabieg chirurgiczny. Obecnie złotym standardem jest fakoemulsyfikacja. Zabieg polega na rozdrobnieniu zmętniałej soczewki za pomocą ultradźwięków i usunięciu jej przez niewielkie, kilkumilimetrowe cięcie. W jej miejsce wszczepiana jest zwijalna sztuczna soczewka wewnątrzgałkowa – tłumaczy dr hab. Anna Turno-Kręcicka, prof. UMW, kierownik Kliniki Okulistyki Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu.
Nowoczesna operacja trwa krótko, a lekarze najczęściej przeprowadzają ją w znieczuleniu miejscowym z wykorzystaniem kropli lub żelu. Pacjent zwykle wraca do domu jeszcze tego samego dnia lub następnego.
Przed planowanym zabiegiem okulista wykonuje dokładną biometrię oka, dzięki której indywidualnie dobiera moc wszczepianej soczewki. Takie rozwiązanie pozwala jednocześnie skorygować wcześniej występującą wadę wzroku.
Specjaliści zaliczają operację usunięcia zaćmy do najbezpieczniejszych procedur okulistycznych. Zdecydowana większość pacjentów osiąga bardzo dobre efekty leczenia, natomiast poważne powikłania zdarzają się sporadycznie.
Gdzie leczyć zaćmę i jak wygląda nowoczesna opieka nad pacjentem?
Procesu starzenia soczewki nie można zatrzymać, jednak każdy może ograniczyć część czynników zwiększających ryzyko rozwoju choroby. Lekarze zalecają stosowanie okularów przeciwsłonecznych z filtrem UV, rezygnację z palenia tytoniu, skuteczne leczenie cukrzycy oraz innych chorób przewlekłych, a także regularne kontrole okulistyczne, zwłaszcza po 60. roku życia.
Klinika Okulistyki Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu zapewnia kompleksową diagnostykę i leczenie pacjentów z zaćmą, również wtedy, gdy chorobie towarzyszą jaskra, schorzenia siatkówki, zapalenia błony naczyniowej lub uszkodzenia aparatu więzadłowego soczewki.
Specjaliści korzystają z nowoczesnej platformy diagnostycznej wykorzystującej optyczną koherentną tomografię (OCT), wykonują precyzyjną biometrię oka oraz przeprowadzają operacje metodą fakoemulsyfikacji z użyciem specjalistycznej aparatury. Jednocześnie pacjenci mogą liczyć na pełne zaplecze diagnostyczne i konsultacje lekarzy innych specjalności, jeśli wymaga tego ich stan zdrowia.
– Wielu pacjentów nadal uważa, że z operacją zaćmy trzeba czekać, aż choroba będzie „dojrzała”. To mit, który od dawna nie znajduje potwierdzenia we współczesnej okulistyce. Zabieg wykonujemy wtedy, gdy pogorszenie widzenia zaczyna ograniczać codzienne funkcjonowanie pacjenta – podkreśla dr hab. Anna Turno-Kręcicka, prof. UMW.
To jednak nie wszystko.
– Dzisiejsza chirurgia zaćmy jest bezpieczna, małoinwazyjna i pozwala szybko wrócić do aktywności. W ośrodku uniwersyteckim jesteśmy przygotowani również na leczenie najbardziej wymagających przypadków, dzięki czemu pacjent otrzymuje kompleksową opiekę na każdym etapie terapii – uzupełnia.
Pacjenci kwalifikują się do operacji w Poradni Przyklinicznej Kliniki Okulistyki USK we Wrocławiu. Zabieg finansuje Narodowy Fundusz Zdrowia, natomiast o skierowaniu na leczenie decyduje okulista po przeprowadzeniu badań i ocenie wskazań medycznych.
