Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu osiągnął kolejny kamień milowy w leczeniu nowotworów krwi u dzieci – 50. pacjentka pediatryczna otrzymała innowacyjną terapię CAR-T. Ośrodek osiąga wskaźniki wyleczeń przewyższające wiele renomowanych placówek zagranicznych, a jednocześnie jako pierwszy w Polsce wprowadził w 2025 roku akademicką wersję tej terapii także dla dorosłych pacjentów.
W tym artykule przeczytasz:
- Jak działa terapia CAR-T i dlaczego Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu stał się europejskim liderem w jej stosowaniu u dzieci.
- Jakie wyniki leczenia osiąga Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu w porównaniu do światowych standardów.
- Co nowego wnosi akademicka produkcja komórek CAR-T uruchomiona przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu dla dorosłych pacjentów.
50. dziecko otrzymało terapię CAR-T
Pięćdziesiątą pacjentką, która przeszła terapię CAR-T w Klinice Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu (tzw. Przylądek Nadziei), jest 9-letnia Antonina z Katowic. U dziewczynki doszło do nawrotu ostrej białaczki limfoblastycznej po wcześniejszym przeszczepieniu szpiku kostnego.
– Przygotowanie do zabiegu trwa zwykle około miesiąca. W przypadku Tosi pobranie komórek odbyło się około dwóch miesięcy temu. Dziewczynka przyjechała do nas na krótką wizytę, podczas której jej komórki zostały wyizolowane i wysłane za granicę do zmodyfikowania, czyli uzbrojenia do walki z nowotworem – wyjaśnia prof. Krzysztof Kałwak, kierownik kliniki.
Przed podaniem zmodyfikowanych limfocytów T pacjentka przeszła leczenie pomostowe oraz chemioterapię limfodeplecyjną, której celem jest zmniejszenie masy nowotworu i ułatwienie przyjęcia nowych komórek odpornościowych.
Od pierwszego pacjenta do europejskiej czołówki
Pierwsze w Polsce podanie terapii CAR-T u dziecka miało miejsce 3 marca 2020 roku. Pacjentem był wówczas chłopiec o imieniu Olek, który przez siedem lat bezskutecznie walczył z ostrą białaczką limfoblastyczną.
– Pierwszym pacjentem był Olek. Chłopiec przez 7 lat walczył nieskutecznie z ostrą białaczką limfoblastyczną. Miał za sobą kolejne wznowy, nieudane transplantacje i immunoterapię. Wreszcie, po zdobyciu akredytacji i środków finansowych, podaliśmy mu te pierwsze komórki – wspomina prof. Krzysztof Kałwak.
Dziś, prawie sześć lat po terapii, Olek pozostaje w pełnej remisji. Regularnie odwiedza klinikę w celu podawania immunoglobuliny – efektu ubocznego świadczącego o długotrwałym działaniu zmodyfikowanych komórek.
Spośród 50 leczonych dzieci 47 otrzymało terapię z powodu ostrej białaczki limfoblastycznej B-komórkowej, a trzy z powodu opornych na leczenie chłoniaków złośliwych B.
Wyniki leczenia przewyższają światowe standardy
– Obserwujemy 3-letnie przeżycie całkowite na poziomie ok. 82% w całej grupie, a w grupie dzieci, które otrzymały terapię z powodu wznowy po transplantacji, wskaźnik ten wynosi aż 87%. Co więcej, nasze 2-letnie przeżycie wolne od wznowy przekracza 66%. Dla porównania, analogiczny wskaźnik w grupie amerykańskiej wynosi 50%” – podkreśla prof. Krzysztof Kałwak.
Oznacza to, że Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu osiąga obecnie jedne z najlepszych wyników terapii CAR-T na świecie.
Akademickie CAR-T – przełom również dla dorosłych
Równolegle w sierpniu 2025 roku w Klinice Hematologii, Nowotworów Krwi i Transplantacji Szpiku Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu pod kierownictwem prof. Tomasza Wróbla podano pierwszemu pacjentowi dorosłemu komórki CAR-T w całości wyprodukowane w polskim ośrodku akademickim.
Produkcja akademicka jest znacznie tańsza od komercyjnych odpowiedników i pozwala skrócić czas oczekiwania nawet dwukrotnie. Dzięki temu terapia staje się dostępna także dla pacjentów, którzy nie spełniają kryteriów refundacji komercyjnych preparatów.
– Terapia CAR-T to symbol zmiany, jaka dokonuje się w medycynie. To już nie tylko leczenie, ale całkowita zmiana w leczeniu pacjentów z chorobami nowotworowymi – podsumowuje Beata Freier, zastępca dyrektora ds. medycznych Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu.
Przyszłość: nowe wskazania i terapie genowe
Klinika we Wrocławiu przygotowuje się do wprowadzenia terapii CAR-T w nerwiaku zarodkowym współczulnym (we współpracy z ośrodkiem w Rzymie) oraz do uzyskania akredytacji do terapii genowej w leukodystrofii metachromatycznej.
Dzięki tym osiągnięciom Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu umacnia pozycję Polski wśród europejskich liderów w dziedzinie zaawansowanej hematoonkologii dziecięcej i terapii komórkowych.
