Sześćdziesiąt lat temu polscy biskupi skierowali do hierarchów niemieckich wyjątkowy list, który miał ogromny wpływ na dzieje Europy. Autorem tekstu był ówczesny arcybiskup wrocławski Bolesław Kominek, a zawarte w nim słowa „Przebaczamy i prosimy o przebaczenie” na trwałe zapisały się w historii. Centralne uroczystości upamiętniające 60. rocznicę wystosowania orędzia biskupów polskich do biskupów niemieckich odbędą się 18 i 19 listopada we Wrocławiu.
W tym artykule przeczytasz:
- Kto weźmie udział we wrocławskich uroczystościach.
- Jakie znaczenie miał list wysłany do biskupów niemieckich w 1965 roku.
- Jaki jest harmonogram obchodów rocznicy orędzia biskupów we Wrocławiu.
Spotkają się we Wrocławiu, by uczcić rocznicę orędzia
W wydarzeniu udział wezmą przedstawiciele episkopatów Polski i Niemiec, Nuncjusz Apostolski w Polsce oraz reprezentanci władz obu krajów, których dotyczyło historyczne orędzie o pojednaniu.
Orędzie to, wysłane do biskupów niemieckich po obu stronach żelaznej kurtyny, stało się przełomem w relacjach między narodami i symbolicznym krokiem w kierunku przezwyciężenia jałtańskiego podziału kontynentu. Uznawane jest dziś za jeden z najistotniejszych dokumentów powojennej Europy – fundament pojednania i dialogu polsko-niemieckiego.
Po sześciu dekadach od tamtego wydarzenia polscy i niemieccy biskupi, z przewodniczącymi obu episkopatów na czele, spotkają się we Wrocławiu, by uczcić rocznicę orędzia. Uroczystości te będą nie tylko przypomnieniem historycznego gestu pojednania, lecz także zwieńczeniem obchodzonego w tym mieście Roku Pojednania.
Przypominać wizjonerski krok polskich biskupów
– Mamy zamiar nie tylko przypominać ten ważny, a wręcz wizjonerski krok polskich biskupów, ten gest wyciągniętej ręki w kierunku niemieckich braci w biskupstwie. Po 60 latach we Wrocławiu chcemy wspólnie powiedzieć naszym narodom, Europie i światu, jak ważne jest pojednanie oparte na prawdzie, dialogu i przebaczeniu – mówi abp Józef Kupny, metropolita wrocławski, wiceprzewodniczący Konferencji Episkopatu Polski i gospodarz uroczystości.
Wbrew dominującym wówczas narracjom, orędzie zachęcało do spojrzenia na tysiącletnie sąsiedztwo Polski i Niemiec bez uprzedzeń – z odwagą, empatią i gotowością do dialogu. Zawierało ono katalog wartości, które do dziś stanowią fundament pokojowych i opartych na wzajemnym szacunku relacji między narodami.
– Tego nie mógł przewidzieć autor orędzia, mój poprzednik kard. Bolesław Kominek, ale list wystosowany do niemieckich biskupów zaledwie 20 lat po wojnie okazuje się niezwykle aktualny również i dziś, w tych niespokojnych czasach. W momencie, kiedy relacje polsko-niemieckie przeżywają swoje zakręty. Dlatego szczególnie cieszę się, że we Wrocławiu dajemy przykład pojednania nie tylko przez słowa, ale i przez czyny – dodaje wiceprzewodniczący Konferencji Episkopatu Polski.
Napięty harmonogram wydarzenia dla jego uczestników
Uroczyste obchody rozpoczną się 18 listopada o godzinie 11.00 przy pomniku kardynała Bolesława Kominka przy ul. Najświętszej Maryi Panny na Wyspie Piasek we Wrocławiu. Następnie uczestnicy wydarzenia udadzą się do archikatedry wrocławskiej pw. św. Jana Chrzciciela, gdzie o godzinie 12.30 zostanie odprawiona Msza święta z udziałem biskupów z Polski i Niemiec.
Kolejnym punktem programu będzie otwarcie stałej wystawy „Pojednanie dla Europy” w Muzeum Archidiecezjalnym przy pl. Katedralnym 16. Ekspozycję będzie można zwiedzać już od 18 listopada, od godziny 16.00.
O godzinie 17.00 w kościele Najświętszej Maryi Panny na Piasku (ul. św. Jadwigi 1) rozpocznie się modlitwa ekumeniczna ze śpiewami z Taizé, w której wezmą udział chrześcijanie różnych wyznań. Zwieńczeniem pierwszego dnia obchodów będzie koncert „Wrocław dla pojednania” w Narodowym Forum Muzyki, poświęcony historii relacji polsko-niemieckich wpisanych w dzieje Wrocławia.
Konferencja naukowa na Papieskim Wydziale Teologicznym
Drugi dzień uroczystości, 19 listopada, wypełni Międzynarodowa konferencja naukowa na Papieskim Wydziale Teologicznym pt. „60. rocznica Orędzia biskupów polskich do biskupów niemieckich”. Wśród prelegentów znajdzie się m.in. wybitny historyk prof. Norman Davies.
Współorganizatorem wydarzenia jest Ośrodek „Pamięć i Przyszłość” (Centrum Historii Zajezdnia), od lat popularyzujący wiedzę o Orędziu Pojednania oraz o wizjonerskiej postawie arcybiskupa Bolesława Kominka, który odważył się zaproponować nowe, pojednawcze spojrzenie na relacje polsko-niemieckie.
– Orędzie stało się punktem zwrotnym, od którego zaczął się proces pojednania narodów polskiego i niemieckiego po II wojnie światowej. Do dzisiaj jest inspiracją dla działań mających na celu leczenie traum po międzynarodowych konfliktach – mówi dr Andrzej Jerie, dyrektor Centrum Historii Zajezdnia, pełnomocnik prezydenta Wrocławia ds. obchodów Roku Pojednania.
Przebaczamy i prosimy o przebaczenie odmieniły relacje
Słowa „Wir vergeben und bitten um Vergebung” – czyli „przebaczamy i prosimy o przebaczenie” – na zawsze odmieniły relacje polsko-niemieckie. Stały się punktem wyjścia do prawdziwego dialogu między naszymi narodami oraz jednym z najważniejszych symboli europejskiego dziedzictwa pojednania.
– Kard. Bolesław Kominek Jako pierwszy przełamał tabu, pisząc o opozycji antynazistowskiej w Niemczech i dostrzegając cierpienia wysiedlonych Niemców z terenów przyłączonych do Polski w 1945 roku. Mimo pamięci o trudnych i bolesnych momentach w historii stosunków polsko-niemieckich, dostrzegał także wiele pozytywnych elementów w tych relacjach – wyjaśnia dr hab. Wojciech Kucharski, zastępca dyrektora Centrum Historii Zajezdnia
