Bezradność lub niekontrolowana panika – to dwie najczęstsze reakcje na nagłe zagrożenie życia. Jak im zapobiec? Wrocław zaprezentował w Karpaczu model szkoleniowy, który uczy podejmowania trafnych decyzji pod skrajną presją. I udowadnia, że odporności społecznej można się po prostu nauczyć.
- Jak praktyczny trening pierwszej pomocy zastępuje teoretyczne procedury.
- Na czym polega szwajcarski model budowania odporności społecznej.
- Czego z zakresu survivalu i ewakuacji uczą się wrocławscy uczniowie.
Stolica Dolnego Śląska przyjechała do Karpacza z jasnym przekazem: znajomość procedur spisanych na papierze nie uratuje nikogo. Liczy się wyłącznie praktyka i zdolność do opanowania stresu w pierwszych, kluczowych minutach kryzysu.
– Na Forum pokazujemy „Bezpieczny Wrocław” takim, jaki jest w praktyce. Na naszym stoisku można przećwiczyć RKO i tamowanie krwotoku, a także dowiedzieć się, jak przygotować plecak ewakuacyjny. W sytuacji kryzysowej sama znajomość procedur nie wystarczy. Trzeba jeszcze umieć je zastosować – podkreśla Radosław Michalski, dyrektor Departamentu Marki Miasta Urzędu Miejskiego Wrocławia.
Pokaz na Scenie Dolnego Śląska, poprowadzony przez mjr. rez. dr. hab. inż. Jarosława Stelmacha, przyciągnął tłumy. Uczestnicy analizowali scenariusze ataku terrorystycznego, wtargnięcia napastnika z bronią, a także procedury natychmiastowej ewakuacji ludzi i zwierząt. Szkolenie obejmowało również podstawy survivalu – w tym nauki filtrowania wody czy rozpalania ognia – oraz budowanie tzw. odporności personalnej.
– Silny stres może wywołać panikę albo przeciwnie, sprawić, że człowiek przestaje reagować. Dlatego bezpieczeństwa nie da się nauczyć wyłącznie z prezentacji czy podręcznika. Trzeba ćwiczyć podejmowanie decyzji i działanie pod presją. Wtedy rośnie szansa, że w realnym zagrożeniu będziemy potrafili właściwie zareagować – tłumaczy mjr rez. Jarosław Stelmach.
Pod okiem dr. n. med. Pawła Gawłowskiego, doświadczonego ratownika medycznego, goście Forum przez wszystkie dni imprezy uczyli się resuscytacji oraz tamowania masywnych krwotoków.
– W pierwszej pomocy najważniejsze jest działanie. Można wiele razy usłyszeć, jak wykonać RKO albo zatamować krwotok, ale dopiero ćwiczenie pozwala zrozumieć, co rzeczywiście trzeba zrobić. Chodzi o to, żeby w chwili zagrożenia nie zastanawiać się, od czego zacząć, ale umieć zareagować – mówi Paweł Gawłowski.
Szwajcarski wzorzec na polskim gruncie
Działania prezentowane w Karpaczu to element pionierskiego programu „Bezpieczny Wrocław”, który wystartował w kwietniu 2025 roku. Projekt czerpie z doświadczeń państw skandynawskich oraz Szwajcarii, gdzie odporność cywilna jest fundamentem bezpieczeństwa narodowego.
Wrocławski program nie ogranicza się jedynie do scenariuszy militarnych. Przygotowuje mieszkańców na różnorodne kryzysy: od długotrwałych przerw w dostawie prądu (blackoutów) i ekstremalnych zjawisk pogodowych, po akty agresji i wypadki komunikacyjne. Projekt integruje samorząd, Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, służby mundurowe, naukowców oraz organizacje pozarządowe.
Od uruchomienia programu w otwartych szkoleniach z zakresu pierwszej pomocy, ewakuacji i reagowania kryzysowego wzięło udział niemal 3 tysiące mieszkańców. Łączny bilans wszystkich inicjatyw, w tym warsztatów i wydarzeń plenerowych, przekroczył już 25 tysięcy uczestników, z czego aż 15 tysięcy przeszkolono od początku tego roku.
Kluczowym filarem inicjatywy jest również edukacja najmłodszych. W ramach programu przeszkolono dotąd około 2800 uczniów i nauczycieli z 12 szkół ponadpodstawowych. Program trafia również do kolejnych 15 szkół podstawowych, obejmując uczniów klas VII i VIII. Podczas zajęć młodzież nie tylko uczy się udzielania pierwszej pomocy czy rozpoznawania sygnałów alarmowych, ale bierze również udział w zajęciach terenowych z elementami edukacji proobronnej i pracy w zespole.
