Polska, wspólnie z Litwą, Łotwą i Estonią, zgłosiła Komisji Europejskiej gotowość do realizacji projektu Baltic AI GigaFactory, w skrócie BAIGF. To gigafabryka sztucznej inteligencji. Inicjatywa ta wpisuje się w plan komisji zakładający utworzenie na terenie Europy od czterech do sześciu tego typu ośrodków. Niewykluczone, że taka siedziba powstanie przy ulicy Długiej we Wrocławiu.
W tym artykule przeczytasz:
- Które polskie podmioty znalazły się na liście potencjalnych lokalizacji BAIGF.
- Gdzie dokładnie we Wrocławiu może powstać Baltic AI GigaFactory.
- Dlaczego Politechnika Wrocławska stara się o siedzibę BAIGF.
Piątka wybrana przez Komitet Sterujący
Aby zapewnić równe i optymalne warunki inwestycji, w Ministerstwie Cyfryzacji ogłoszono nabór ofert dotyczących potencjalnej lokalizacji pierwszej fabryki na terenie naszego kraju. W odpowiedzi napłynęło 10 propozycji, które następnie poddano analizie pod względem dostępności infrastruktury technicznej, możliwości rozwoju, efektywności energetycznej oraz stopnia przygotowania inwestycyjnego.
Na podstawie przeprowadzonych ocen Komitet Sterujący BAIGF – organ odpowiedzialny za nadzór, koordynację i podejmowanie decyzji strategicznych w ramach projektu – wybrał pięć najlepiej ocenionych ofert, które skierowano do dalszych analiz i szczegółowego opracowania.
Wrocław jest racjonalną lokalizacją
Na liście jest Politechnika Wrocławska, która zajęła w zestawieniu czwarte miejsce, tuż przed ICM Uniwersytetem Warszawskim. W pierwszej trójce są Beyond.pl sp. z o.o. z Poznania i Kraków Nowa Huta Przyszłości SA oraz spółka Polkom z powiatu krakowskiego. Wrocławska inwestycja miałaby stanąć na terenie nowoczesnego kompleksu badawczo-dydaktycznego Kampus Długa przy ulicy Długiej.
– Racjonalną lokalizacją dla takiej jednostki jest Wrocław. Mamy miasto łączące zaplecze akademickie, dostęp do wykwalifikowanych kadr, otoczenie gospodarcze oraz nowoczesną infrastrukturę. To właśnie we Wrocławiu, określanym mianem polskiej Doliny Krzemowej, w 2023 roku powstało najwięcej nowych polskich startupów – uzasadnia prof. Arkadiusz Wójs, rektor Politechniki Wrocławskiej.
Zgodnie z decyzją lokalizacyjną możliwa jest zabudowa do wysokości 16 metrów z maksymalną powierzchnią zabudowy około 4500 metrów kwadratowych, z nadmiarem wystarczający na potrzeby Gigafabryki AI w każdym możliwym wariancie.
– Wrocławska nauka przeszła pierwsze eliminacje. Wielkie brawa dla Politechniki Wrocławskiej. Dzięki Waszemu potencjałowi naukowemu jesteśmy w elitarnej piątce miejsc w Polsce, wskazanych do wybudowania Baltic AI GigaFactory, czyli centrum sztucznej inteligencji na światową skalę. To gigantyczny projekt Unii Europejskiej, w ramach którego ma powstać sześć najnowocześniejszych centrów komputerowych, z czego aż dwa w Polsce. Ten projekt pozwoli zrównać się ze światowymi gigantami w tej dziedzinie jak USA czy Chiny. To się już dzieje – mówi Anna Sobolak, wrocławska posłanka Koalicji Obywatelskiej.
Politechnika Wrocławska uzasadniona strategicznie
– W tym kontekście ulokowanie Gigafabryki AI przy Politechnice Wrocławskiej byłoby strategicznie uzasadnionym krokiem w kierunku rozwoju krajowej i europejskiej infrastruktury przetwarzania danych, służącej zarówno nauce, jak i nowoczesnej gospodarce – uściśla prof. Arkadiusz Wójs.
Teraz, czyli w kolejnym etapie, podmioty zgłaszające będą musiały dostarczyć dodatkowe informacje dotyczące ocenianych kryteriów oraz szczegółowe dane techniczne. Po zakończeniu tej fazy Komitet Sterujący podejmie ostateczną decyzję o wyborze pierwszej polskiej lokalizacji Baltic AI GigaFactory, a następnie przedstawi ją Komisji Europejskiej.
– Jako członkini sejmowej komisji cyfryzacji pracuję nad tym, że ta inwestycja powstała właśnie tutaj. I robimy to wspólnie z Politechniką Wrocławską, która jest liderem po stronie naukowo-technologicznej, bo Wrocław ma wiedzę, bo Wrocław ma technologię, talenty i energię do działania. To zostało zauważone i docenione. W pierwszym etapie zgłoszono dziesięć lokalizacji, oceniono infrastrukturę, dostęp do specjalistów, efektywność energetyczną i gotowość inwestycyjną. Komitet Sterujący wybrał pięć, które przechodzą dalej, a Wrocław jest w tej piątce. Teraz trwa pogłębiona analiza, dostarczane są szczegółowe dane techniczne, tereny inwestycyjne i rozwiązania energetyczne. To etap, w którym każdy szczegół ma znaczenie – opisuje Anna Sobolak.
Znaczące zwiększenie konkurencyjności regionu
Dzięki europejskiej lokalizacji oraz formule partnerstwa publiczno-prywatnego, projekt BAIGF zapewni stabilne zaplecze dla przedsiębiorstw oraz umożliwi dostęp do nowoczesnej infrastruktury dla sektora publicznego. Inicjatywa przyczyni się także do rozwoju innowacyjnych technologii, takich jak suwerenne modele językowe. W Polsce rozwijane są między innymi modele PLLuM, powstające we współpracy państwa z sektorem naukowym, czy Bielik.
Powstanie gigafabryki w Europie Środkowo-Wschodniej znacząco zwiększy konkurencyjność regionu, integrując istniejącą infrastrukturę, obniżając koszty i zapewniając szeroki dostęp do zaawansowanych rozwiązań z zakresu sztucznej inteligencji.
– W obliczu gwałtownego przyspieszenia rozwoju generatywnej sztucznej inteligencji, potrzeby trenowania modeli językowych nowej generacji oraz dynamicznego przejścia przemysłu i sektora finansowego do paradygmatu cyfrowego, Polska potrzebuje dużej infrastruktury obliczeniowej nowego typu, dedykowanej wysokowydajnym zastosowaniom AI i technologiom pokrewnym – reasumują przedstawiciele Politechniki Wrocławskiej.
Wrocławskie Centrum Sieciowo-Superkomputerowe
PWr jest jednym z najsilniejszych ośrodków naukowo-technicznych w Polsce oraz Europie Środkowo-Wschodniej, zwłaszcza w obszarze technologii informacyjnych. Uczelnia zatrudnia około 4900 osób, w tym 2400 nauczycieli akademickich, oraz kształci ponad 20000 studentów i 750 doktorantów.
W dwóch ważnych krajowych rankingach uczelni: Fundacji „Perspektywy” i „Rzeczpospolitej”, PWr zajmuje aktualnie (2025 rok) odpowiednio miejsca 7. i 2. Na uczelni działa też największy wydział informatyczny w kraju (480 badaczy i 4 800 studentów).
W ramach uczelni funkcjonuje rozbudowana infrastruktura obliczeniowa, której rdzeniem jest Wrocławskie Centrum Sieciowo-Superkomputerowe (WCSS) – jednostka formalnie utworzona w 1995 roku, lecz kontynuująca działalność centrum obliczeniowego rozpoczętą już w 1967 roku.
– Trzymamy rękę na pulsie. Dlaczego to takie ważne? Bo to inwestycja w naszą przyszłość, w miejsca pracy, w rozwój regionu, we wzmacnianie kompetencji cyfrowych i suwerenność technologiczną Polski. Wrocław i Dolny Śląsk mają potencjał, żeby być jednym z kluczowych ośrodków w tej transformacji i o to walczymy. Wrocław nie tylko aspiruje. Wrocław jest gotowy – podsumowuje Anna Sobolak.
