Temat smogu wraca na Dolnym Śląsku na półmetku sezonu grzewczego z całą mocą. Przed siedzibą władz województwa we Wrocławiu pojawiły się mobilne antysmogowe płuca. To symboliczne przypomnienie, że mimo postępów w walce o czyste powietrze, region wciąż stoi przed poważnymi wyzwaniami. To właśnie w tym miejscu ponad osiem lat temu Sejmik Województwa Dolnośląskiego przyjął jednogłośnie uchwałę antysmogową, zakazującą użytkowania tak zwanych kopciuchów od 1 lipca 2024 roku, a te jak się okazuje wciąż trują mieszkańców całego regionu.
- Jak długo trwały epizody smogowe na początku 2026 roku na Dolnym Śląsku.
- Jaka jest kara grzywny za użytkowanie pieca tak zwanego kopciucha.
- Ile w Polsce umiera rocznie osób z powodu smogu.
Półmetek walki z kopciuchami
Jak podkreślają samorządowcy i liderzy lokalnych alarmów smogowych, likwidacja nieekologicznych pieców jest dziś na półmetku. Choć wiele inwestycji zostało już zrealizowanych, skala problemu wciąż jest duża, szczególnie w mniejszych miejscowościach i budynkach wielorodzinnych.
Kluczowe znaczenie ma nie tylko edukacja mieszkańców, ale także realne wsparcie finansowe oraz skuteczne kontrole przestrzegania przepisów.
– Samorząd województwa aktywnie włącza się w walkę o czyste powietrze. Finansujemy zakup ekologicznych autobusów, elektrycznych pociągów czy termomodernizację budynków w całym regionie. To jednak nie wszystko, Instytut Rozwoju Terytorialnego prowadzi od lat akcje edukacyjne przypominające o tym jak ważna jest troska o czyste powietrze i środowisko naturalne. Zarówno w poprzednim okresie wsparcia unijnego, jak i w tym na lata 2021-2027 na ten cel mamy zarezerwowane pokaźne środki – wymienia wicemarszałek Michał Rado.
Mobilne płuca pokazują skalę problemu
Hasło kampanii Polskiego Alarmu Smogowego „Zobacz czym oddychasz” w tym sezonie grzewczym nabrało szczególnej mocy. Zima, która nadeszła na początku stycznia, przyniosła ze sobą długotrwałe epizody smogowe. Głównym źródłem zanieczyszczeń pozostają domowe, pozaklasowe kotły i piece, których użytkowanie jest na Dolnym Śląsku nielegalne od lipca 2024 roku i zagrożone karą do 5000 złotych grzywny.
Mobilne antysmogowe płuca odwiedziły w tym sezonie między innymi Cieplice-Zdrój, Twardogórę, Brzeg Dolny oraz wieś Pęgów w gminie Oborniki Śląskie. Już po kilku tygodniach instalacja pokryła się grubą warstwą zanieczyszczeń. Najsilniejsze zaczernienie modelu płuc odnotowano w Twardogórze i Pęgowie, co jasno pokazuje, że smog nie jest wyłącznie problemem dużych miast czy południa regionu.
Smog nadal groźny dla zdrowia
Styczniowe, wyjątkowo wysokie stężenia pyłów zawieszonych w 2026 roku unaoczniły, jak daleka jest jeszcze droga do rozwiązania problemu smogowych zim w Polsce. Na Dolnym Śląsku przez cały sezon grzewczy dymi ponad sto tysięcy kopciuchów, a niesprzyjające warunki pogodowe wystarczą, by poziomy zanieczyszczeń gwałtownie wzrosły. Mobilne płuca pełnią więc nie tylko funkcję edukacyjną, ale są także alarmem i apelem o skuteczne egzekwowanie prawa.
Oddech to życie. Trwający niemal trzy tygodnie epizod smogowy na południu kraju, w tym na Dolnym Śląsku, miał realny wpływ na zdrowie mieszkańców.
– Dane wskazują, że w dalszym ciągu z powodu smogu w Polsce przedwcześnie umiera co roku 40 tysięcy osób. Przepisem na polski smog jest palenie byle czym, w byle jakich piecach, w niedocieplonych domach. Dlatego tak ważne jest usunięcie piecy kopciuchów, a temu służą edukacja, prawo oraz kontrole i wsparcie finansowe, szczególnie osób uboższych – ocenia sytuację Krzysztof Smolnicki z Dolnośląskiego Alarmu Smogowego.
Choć jakość powietrza w regionie stopniowo się poprawia, eksperci podkreślają, że do osiągnięcia bezpiecznych dla zdrowia norm wciąż potrzeba konsekwentnych i zdecydowanych działań.
